Czym jest QAnon?

QAnon pojawił się w erze Donalda Trumpa, a zwolennicy tej teorii na ogół żarliwie popierają prezydenta, często występując na jego wiecach i innych wydarzeniach sprzyjających Trumpowi. Zwolennicy QAnon uważają, że prezydent Trump toczy ukrytą bitwę z tajną organizacją znaną jako Deep State („Głębokie Państwo”). W ich oczach ta tajna bitwa ma wiele potwierdzeń, które, jak twierdzą, są zakodowane w wiadomościach publikowanych na anonimowych kontach internetowych i sugerowanych przez samego prezydenta.

Po raz pierwszy wpisy szerzące teorię spiskową o rzekomej „tajnej wojnie Trumpa” pojawiły się w październiku 2017 r. na forach internetowych popularnych wśród graczy komputerowych (np. 8chan), a także wśród użytkowników, używanej również głównie przez miłośników sieciowych gier komputerowych, aplikacji Discord. To tam osoba używająca pseudonimu „Q” (być może była to jednak grupa osób działających w sposób zorganizowany lub nawet niezależnie) zaczęła publikować posty „ujawniające” prawdziwą sytuacją w USA[1].

Organizacja QAnon twierdzi, że ma dostęp do niejawnych informacji dotyczących administracji Donalda Trumpa, a sam Trump ma niebezpiecznych przeciwników w tzw. "głębokim państwie" – czyli tam, gdzie zlokalizowana jest prawdziwa władza, nie poddana demokratycznemu wyborowi. Chodzi o to, że obojętnie kto jest prezydentem USA, władzę sprawuje tajemnicza grupa „wybranych”. Termin "głębokie państwo" odnosi się również do bierności i braku wpływu elektoratu amerykańskiego, na bieżącą, faktyczną politykę. "Głębokie państwo", to spisek mający na celu delegitymizację idei urzędu prezydenta w USA i udaremnienie jego faktycznych wpływów na losy kraju. Zwolennicy tej teorii to między innymi aktorzy: Roseanne Barr i Jaess Woods - znani z popierania kandydatury Trumpa w wyborach prezydenckich.

Według głoszonej przez ruch QAnon teorii spiskowej, Trump prowadzi przy pomocowy amerykańskiego wojska tajną wojnę przeciwko korupcyjno-towarzyskiemu układowi, który rzekomo oplótł nie tylko USA, ale de facto cały świat. „Głębokie państwo” ma już być w dużej mierze sparaliżowane, a zwycięstwo Trumpa i jego otoczenia, jest bliskie. Pełne ujawnienie rozmiaru „tajnej wojny Trumpa” i przykładne ukaranie wszystkich skorumpowanych polityków, urzędników, biznesmenów czy dziennikarzy oraz ponowne zorganizowanie struktur państwowych, ma nastąpić w bliskiej przyszłości i jest określane, jako „The Storm” („Burza”). Na razie jednak do tego nie dochodzi, bowiem cała wiedza o rozmiarach „głębokiego państwa”, a także o drastycznych krokach, jakie podjęto w walce z nim, zdaniem zwolenników tej teorii, wstrząsnęłoby zbyt mocno nie tylko amerykańskim społeczeństwem, ale całym światem. Na razie zaś, różne sensacyjne informacje głoszone przez anonimowe osoby w Internecie, mają być kontrolowanymi przeciekami z tej wojny, dokonywane po to, aby stopniowo przygotować Amerykanów na zbliżającą się „Burzę”.

Chociaż teoria QAnon jest skomplikowana, dziwna i w większości niespójna, pojawia się w coraz to nowych popularnych miejscach, nie tylko w sieci. Początkowo popularna głównie w środowiskach skrajnej, tzw. alternatywnej prawicy (alt-right) teoria ta zyskuje coraz więcej zwolenników, a jej wyznawcy stanowią już bardziej niejednorodne środowisko, choć w większości są to osoby o konserwatywnych przekonaniach.

Po raz pierwszy wpisy szerzące teorię o rzekomej „tajnej wojnie Trumpa” pojawiły się w październiku 2017 r., na forach internetowych popularnych wśród graczy komputerowych (np. 8chan), a także wśród użytkowników używanej głównie przez miłośników sieciowych gier komputerowych aplikacji Discord. To tam osoba używająca pseudonimu „Q” (być może była to grupa osób działających w sposób zorganizowany lub nawet niezależnie) zaczęła publikować posty „ujawniające” prawdziwą sytuacją w USA. W połowie lipca 2020 r. Ed Mullins, szef jednego z najbardziej znanych związków zawodowych policjantów w Nowym Jorku, przemawiał na żywo w Fox News z kubkiem z logo QAnon, widocznym dobrze przed kamerą. W Oregonie zwolenniczka QAnon wygrała prawybory na republikańskiego kandydata do Senatu. Ruch QAnon zyskał na popularności także w czasie pandemii, ponieważ część zwolenników tej teorii przekonuje, że koronawirus SARS-CoV-2 ma związek właśnie z „tajną wojną” prowadzoną przez Trumpa.

Oliwy do ognia politycznej debaty w USA dolewa jednak to, że osobom z otoczenia Trumpa zdarza się w Internecie (np. na Twitterze) podać dalej jakiś post z konta związanego z ruchem QAnon, albo opatrzyć ten post hasztagiem, używanym przez zwolenników Q. Zrobił tak np. syn prezydenta Eric Trump nawołując prezydenckich zwolenników do tłumnego pojawienia się na wiecu wyborczym w Tulsie w czerwcu 2020 r.. Na prezydenckich wiecach pojawiają się rzeczywiście ludzie w T-shirtach bądź czapeczkach z literą Q lub białym królikiem. Posty z kont promujących teorie ruchu QAnon (choć nie bezpośrednio promujące sam ruch) podawał też dalej na Twitterze sam Trump, ale po tym jak został skrytykowany za to przez media, skasował swoje własne posty. Szóstego lipca tegoż roku, burzę w amerykańskich mediach wywołał były prezydencki doradca ds. bezpieczeństwa Michael Flynn[2]. Flynn w 53-sekundowym nagraniu umieszczonym na Twitterze składa razem z grupą przyjaciół przysięgę podobną do tej, jaką składają podczas obejmowania urzędu członkowie Kongresu. Dodał jednak do niej jedną linijkę, zawierającą jedno z haseł ruchu QAnon. Opatrzył też ten post hasztagiem, jakiego używają członkowie tego ruchu.

Prawdziwa tożsamość Q nie jest znana. W sierpniu 2018 roku dziennikarze stacji NBC postanowili sprawdzić kim były pierwsze osoby rozgłaszające przekaz Q zakładając, że w ten sposób dotrą do samego jego autora. Zidentyfikowali trzy osoby rozgłaszające, z których jedna, Coleman Rogers posługujący się pseudonimem Pamphlet Anon, w transmisji wideo na żywo miał rzekomo wstawić na forum 8chan wiadomość, jako Q. Podczas innej transmisji Rogers miał omawiać wiadomość od Q, która publicznie nie była jeszcze widoczna[3].

Powstało wiele teorii na temat tego kim może być Q. Jedna z nich mówi, że może to być wysoki rangą urzędnik administracji posiadający poświadczenie bezpieczeństwa typu Q używane w Departamencie Energii Stanów Zjednoczonych dające szeroki dostęp do ściśle tajnych informacji. Inna, że Q jest sam prezydent Donald Trump – hipoteza ta opiera się o rzekome liczne zgodności między wiadomościami Q, a publikacjami Donalda Trumpa na jego oficjalnym profilu na Twitterze. Są również teorie identyfikujące Q, jako grupę osób z otoczenia prezydenta Donalda Trumpa, a także jako członka wojskowego wywiadu służącego bliżej nieokreślonej grupie generałów, która miała pierwotnie namówić Donalda Trumpa do kandydowania na urząd prezydenta. Inna z teorii identyfikuje Q, jako grupę Cicada 3301[4], tajemniczą organizację podejrzewaną o rekrutowanie ludzi m.in. do Agencji Bezpieczeństwa Narodowego (NSA). Wśród niektórych zwolenników Q istnieje przekonanie, że Q toJohn F. Kennedy Jr, syn prezydenta Johna F. Kennedy’ego, który upozorował własną śmierć, aby potajemnie z Donaldem Trumpem zaplanować i przeprowadzić ostateczną walkę z korupcją, aczkolwiek Q jednoznacznie zaprzeczył, jakoby Kennedy Jr miał wciąż żyć. Inni zwolennicy Q zwracają uwagę, że grupa kontrwywiadu elektronicznego Agencji Bezpieczeństwa Narodowego, zajmująca się ściganiem Edwarda Snowdena miała nazwę „Q Group”. Sam Q twierdzi, że jego tożsamość zna mniej niż 10 osób w administracji Donalda Trumpa[5].

Istnieją również teorie, które zakładają, że poprzez QAnon, ktoś próbuje ośmieszyć Trumpa, udając jego zwolennika. Ich autorzy uważają, że chociaż teoretycznie organizacja QAnon walczy ze złem osób związanych m.in. z Hilary Clinton i takimi aferami jak "pizza gate"[6], to posty na temat tych afer umieszczane są przez Q (QAnon) na niepoważnych portalach internetowych, takich jak "4chan" i "8chan". Może to sugerować, że faktycznie chodzi o większą operację anty-trumpowską. Wróg działający "pod fałszywą flagą" niejedno ma imię i działa m.in. poprzez ośmieszenie.

Jednak takiej interpretacji istoty ruchu QAnon, przeczą działania właścicieli, opozycyjnych wobec Trumpa mediów społecznościowych, którzy podejmują radykalne kroki przeciw tej szerzącej się w Internecie, idei. Przykładem może być Twitter, który 22 lipca 2020 roku ogłosił, że „wiele kont rozpowszechniających wszechobecną prawicową teorię spiskową znaną jako QAnon nie będzie już dostępnych na tej platformie”. Powołując się na obawy dotyczące „szkód w trybie offline”, firma wyjaśniła, że zacznie inaczej traktować treści QAnon na swojej platformie, usuwając powiązane tematy z popularnych stron oraz blokując wszelkie powiązane adresy URL. Twitter poinformował również, że na stałe zawiesi wszelkie konta tweetujące na temat QAnon, które zostały wcześniej czasowo zawieszone. W komunikacie wspomniano o „nękaniu konkretnych osób lub wzmacnianiu identycznych treści na wielu kontach”. Według rzecznika Twittera podjęte działania mają dotknąć 150 tys. kont. Ponad 7 tys. kont związanych z QAnon miało zostać już usuniętych z powodu „złamania zasad platformy czy też rozpowszechniania spamu”.

Czymże więc jest QAnon? Portal Wikileaks skłania się ku tezie, że QAnon to operacja psychologiczna mająca na celu sterowanie prawicowo zorientowanym elektoratem w USA, w celu wsparcia obecnej administracji i wsparcia realizacji jej celów politycznych.

W zasadzie można przychylić się do tej tezy. Administracja D. Trumpa, mając za przeciwników większość amerykańskiej elity politycznej i finansowej, z jej związkami z tajemniczymi organizacjami typu: Grupa Bilderberg, Klub Bohemski czy Rada ds. Stosunków Zagranicznych, postanowiła podjąć przeciwdziałanie, wykorzystując metody przeciwnika, tylko adaptując je do dzisiejszej rzeczywistości, przez szerokie wykorzystanie Internetu i mediów społecznościowych.

__________

[1] Kashmira Gander, What is The Storm? Conspiracy theory that mysterious White House official QAnon is leaking secrets, https://www.ibtimes.co.uk/what-storm-conspiracy-theory-that-mysterious-white-house-official-qanon-leaking-secrets-1655194

[2]  Michael Flynn, emerytowany generał porucznik SZ Stanów Zjednoczonych. W latach 2012 – 2014 szef Agencji Wywiadu Obronnego USA (DIA). Po zwycięstwie wyborczym Donalda Trumpa, powołany na stanowisko doradcy ds. bezpieczeństwa narodowego. Odszedł z administracji Trumpa ponieważ został oskarżony m.in. o składanie fałszywych zeznań ws. kontaktów z rosyjskim dyplomatą. Toczyło się także przeciw niemu śledztwo ws. nielegalnego lobbowania na rzecz prezydenta Turcji Recepa Tayyipa Erdogana. W 2017 roku,  w związku z zagrożeniem karą wielu lat więzienia, Flynn przyznał się do stawianych mu zarzutów. Jednak w styczniu 2020 odwołał swoje wcześniejsze przyznanie, a w maju 2020 r. Departament Sprawiedliwości USA zwrócił się do sądu w Waszyngtonie, o oddalenie stawianych mu zarzutów karnych.

[3] Mike Rothschild, Who is QAnon, the internet’s most mysterious poster? https://www.dailydot.com/debug/who-is-q-anon/

[4] Cicada 3301 – tajemnicza organizacja, o której po raz pierwszy usłyszano 4 stycznia 2012 roku, kiedy na portalu 4chan, umieściła obrazek z tajemniczą wiadomością: „Witajcie. Szukamy wysoce inteligentnych jednostek. Aby je znaleźć, stworzyliśmy specjalny test. W tym obrazie została ukryta wiadomość”.

[5] Mike Rothschild, Who is QAnon, the internet’s most mysterious poster? https://www.dailydot.com/debug/who-is-q-anon/

[6] teoria "pizzagate" – zgodnie, z tą teorią w otoczeniu byłej pary prezydenckiej Billa i Hillary Clinton, i w samym sercu Waszyngtonu, działa szajka pedofilów składająca się z członków stołecznego establishmentu.

__________

Opracował: dr Krzysztof Surdyk