Wprowadzenie do cyklu artykułów nt. wpływu geopolityki na procesy gospodarcze we współczesnym swiecie

Zrozumienie skomplikowanej sytuacji politycznej i gospodarczej we współczesnym świecie, kreowanym przez media, nie jest sprawą prostą. Pół biedy, kiedy sytuacja ta jest w miarę stabilna, a główni gracze na światowej scenie podejmują bardziej lub mniej udane próby przestrzegania zasad „politycznej gry”. Gorzej, kiedy dochodzi do sytuacji konfliktowych, kiedy zasady te przestają obowiązywać, a do głosu dochodzą reguły „wojny”. Współczesna wojna, tzw. wojna „nowego typu”, z elementami działań hybrydowych toczy się przede wszystkim w przestrzeni informacyjnej, ekonomicznej i dyplomatycznej, a elementy walki zbrojnej wprowadzane są niezwykle rzadko i tylko w niezbędnym wymiarze, potrzebnym do osiągnięcia niektórych celów.

Wojna informacyjna wprowadza w przestrzeń medialną tak wiele nieokreśloności, że wyłuskanie istoty zdarzeń i dokonanie właściwej oceny zachodzących zjawisk jest niezwykle trudne. Podawane w atrakcyjnej formie i z pełnym przekonaniem półprawdy, dezinformacje czy nawet fakty, ale „podlane” jednoznacznie „ocennym sosem” wyrabiają w społeczeństwach pożądane nastawienie do wydarzeń politycznych. Powodują wzrost nastrojów sprzyjających prowadzenie określonej polityki. Na przykład wzrost poczucia zagrożenia, braku bezpieczeństwa sprzyja powstaniu nastrojów pro-wojennych. Oddziaływania socjo- i psychotechniczne na społeczeństwa prowadzone w ramach wojen informacyjnych są dobrze znane specjalistom, a ich wykorzystanie sprawdziło się wielokrotnie również w ostatnich latach.

Sytuacja z takim kontrolowanym informowaniem zaczyna być niebezpieczna, kiedy to, nie przeciętni obywatele, ale decydenci polityczni i ekonomiczni przestają odróżniać rzeczywistość, od obrazu świata nakreślonego przez speców od propagandy. Tymczasem informacyjne wykorzystanie mediów dla wyłuskania cennych informacji z otwartych źródeł informacji, tzw. OSINT /Open Source Intelligence/, potrzebnych dla prowadzenia polityki i biznesu w warunkach swego rodzaju wojny informacyjnej, jest możliwe. Warunkiem jest posiadanie kompetentnych dobrze przygotowanych analityków, którzy oprócz wiedzy profesjonalnej, posiadają niezbędny w tej pracy obiektywizm, pozbawiony jakichkolwiek uprzedzeń ideologicznych, narodowościowych, potrafiących dostrzec rzeczywiste cele graczy wielkiego i mniejszego biznesu.

Od pewnego już czasu jesteśmy świadkami globalnej rozgrywki, której jednym z przejawów jest konflikt ukraiński. Jednak obserwując wystąpienia publiczne naszych polityków, a także ekspertów ekonomicznych, można odnieść wrażenie, że niewielu z nich zdaje sobie z tego faktu sprawę. Większość figur politycznych obsadzonych w tej rozgrywce, z przekonaniem odgrywa wyznaczone role, daje upust swoim fobiom i uprzedzeniom polityczno-historycznym. Tymczasem prowadzenie pragmatycznej, odpowiedzialnej polityki wymaga przede wszystkim obiektywnej wiedzy o zachodzących zjawiskach, a także wiedzy o motywach i celach działań zarówno przeciwników, jak i sojuszników politycznych.

Jeszcze trudniej poruszać się w świecie wydarzeń gospodarczych, kiedy przestają obowiązywać reguły wolnego rynku i swobodnej konkurencji, kiedy państwowe i prywatne szpiegostwo przemysłowe urasta do rangi cenionego atrybutu, niezbędnego dla sukcesu gospodarczego, a do głosu dochodzą sankcje i kontr-sankcje ekonomiczne, gospodarcze zwalczanie przeciwników politycznych, a w skrajnych przypadkach siłowe unicestwianie konkurenta (np. przy pomocy sankcji).

W tych, nieprostych dla prowadzenia biznesu czasach, warto przyjrzeć się globalnym procesom zachodzącym w świecie polityki i gospodarki i ocenić, jaki wpływ te procesy mogą mieć ta funkcjonowanie mojej firmy, zakładu produkcyjnego, holdingu czy koncernu. Znaczenie wywiadu gospodarczego dla oceny tych procesów, ich krótko i długoterminowego wpływu na funkcjonowanie gospodarki danego państwa, a co za tym idzie funkcjonowania jego podmiotów gospodarczych, jest nie do przecenienia. Pomijanie analiz geopolitycznych w opracowaniach instytucji, z tym wywiadem związanych, wydaje się być jednym z częściej popełnianych błędów, w wielu wypadkach skutkujących nietrafionymi decyzjami biznesowymi.

W prezentowanym na swojej stronie internetowej cyklu artykułów, Fundacja Vis Magna podejmuje próbę przedstawienia zmian zachodzących obecnie w światowej geopolityce, ze szczególnym uwzględnieniem ich wpływu na światową, a w konsekwencji również na polską gospodarkę.  W tym kontekście zwrócono również uwagę na znaczenie wydarzeń, na terenie sąsiadującej z nami Ukrainy i ich roli w globalnej rozgrywce głównych światowych „graczy” politycznych i ekonomicznych.

 

____________________

Prezentowany cykl artykułów, autorstwa Krzysztofa Surdyka powstał na podstawie opracowania pt.: „Globalny wymiar kryzysu na Ukrainie. Analiza IBnSM”, tegoż autora – opublikowanego w ramach analiz Instytutu Badań nad Stosunkami Międzynarodowymi, magazynu Stosunki Międzynarodowe, 18.10.2015 roku i obejmuje następujące pozycje:

  1. O co chodzi? Czyli kształtowanie nowego, polityczno-gospodarczego porządku świata.
  2. Rywalizacja ekonomiczno-finansowa we współczesnym świecie.
  3. Rywalizacja o nowe zasoby surowcowe. Arktyka
  4. Światowe zmagania o dominację militarną.
  5. Ukraina w globalnej rozgrywce Rosji z Zachodem.
  6. Wnioski dla Polski, czyli Polska w trybach geopolityki.